Dag 32: Foncebadon - Ponferrada

 Dag 32: van Foncebadon naar Ponferrada (26.8km)

Een zeer mistige en vroege ochtend, gelukkig was het gestopt met regenen (gisteren hebben we zes uur in de regen gelopen… niet plezant). De meeste pelgrims zijn trouwens zer vroege vogels, vanaf 5.30 gaan de wekkers af en om 6.30 beginnen de eerste pelgrims aan de wandeldag. Neen, pelgrimeren is niet voor wie graag uitslaapt… 

Maar goed, vandaag wacht ons een kleine mijlpaal: de hoogste top van de camino, de Cruz de Ferro, een vijftien meter hoog kruis op een kleine ‘berg’. De cruz heeft grote pelgrimsbekendheid, iedere pelgrim heeft met name een ‘steen’ meegenomen van huis. Die steen staat voor iets dat je dierbaar is, een herinnering of een zonde (of iets anders) dat je wil achterlaten. Ik heb twee stenen meegenomen, zowel Giula als Mila hebben hun naam erop gezet. Aangekomen bij de Cuz de ferro plaats ik ze bovenop de berg met stenen, foto’s, lintjes, hartjes, brieven enz. 

Het is helaas nog mistig dus we kunnen het fantastisch landschap nog niet helemaal bewonderen maar toch is de omgeving al supermooi, we zijn omgeven door bergen en kleurrijke bloemen met lavendel en in de vroege ochtend geeft dat mistig landschap een heel bijzonder gevoel. Zo wandelen we de hele dag door, de weg in niet altijd even makkelijk (grote blokken en stenen, oppassen met de enkels) maar de omgeving is wondermooi. Het is ook minder warm dan de voorbije dagen, ideaal dus. 

Aangekomen in Ponferrada, een stadje met in het midden een gigantisch kasteel, een burcht gebouwd door de tempeliers in de vijfde eeuw. De stad is nog zeer doordrongen van de tempeliers, je ziet ze overal en dat stukje geschiedenis is nog zeer aanwezig. 

We gaan allen samen gaan eten (de jonge garde waarmee ik op stap ben sinds leon en Dan, mijn australische vriend); onze restaurant rekening = 81euro voor vijf personen… Spanje is toch een pak goedkoper, jawel.

Dag 31: Astorga - Foncebadon

 Dag 31: van Astorga naar Foncebadon (25,8km)

Nog 250 kilometer naar Santiago dames en heren, nog één vierde van mijn hele reis en ik ben klaar. 

Soms verlang ik naar het huiswaarts keren, dat zijn de momenten dat ik denk aan Saar en de kinderen maar ik weet nu al dat ik dit avontuur, de camino, zo hard ga missen. Ik denk dat het gevoel dat ik nu heb, nooit meer zal kunnen evenaren, toch nooit niet meer op dezelfde manier. 

Een mooie etappe vandaag, het duurde even voor we uit Astorga waren (ik heb met Dan gewandeld, mijn australische camino - vriend, hij is zo fijn om mee te praten); maar éénmaal in de bergen ( foto’s) was het echt prachtig: mooie vergezichten, kleurrijke bloemen, prachtige vogels… jawel, de camino op z’n best. 

Nog even een update over mijn voeten: daar gaat het niet slecht mee, hoewel er overal rode vlekken op staan (wat blijkbaar ‘asfvaltvoeten’ heet, zo heb ik gelezen, zie foto) maar momenteel zijn er geen blaren te bespeuren, buiten een klein teentje dat af en toe heel veel pijn doet. Ik heb nieuwe sokken gekocht (merino sokken zijn toch niet helemaal mijn ding, wat ze ook zeggen in de winkel) en dat lijkt ook te helpen. 

Ondertussen aangekomen in Foncebadon, een zeer klein dorpje midden in de bergen, we zijn bijna op 2000 meter hoogte ! Het hoogste punt voor deze camino, morgen stijgen we nog een heel klein beetje en komen we toe op een mijlpaal voor elke pelgrim, de cruz de ferro. 

De rest van de dag is het dan weer dalen, dat gaat we voelen in de knietjes!

Dag 30: San Martino del camino - Astorga

 Dag 30: van San Martino del camino naar Astorga (23.7km) 

30 dagen op de camino, ik weet dat ik in herhaling val: maar het voelt bijna sureëel aan. Het lijkt gisteren dat ik op dat perron stond naar Frankrijk maar tegelijk heb ik al zoveel gezien, zoveel mensen ontmoet, op zoveel plekken geweest. Het enige moment dat ik echt voel dat ik zo lang weg ben, is wanneer ik denk aan Saar en aan de meisjes … dan voel ik plots weer hoe lang een dag is. 

Ik heb een nieuwe camino-familie gevonden, dat is wel een leuke gedachte. Ik kende niemand meer aangezien ik mijn ‘groep’ kwijt was toen ik drie dagen besloot te gaan fietsen, maar nu heb ik weer nieuwe wandelvrienden gevonden, PJ is van new york en leonie en casper komen uit nederland. Hier in Astorga was ook Dan, mijn ozzie vriend, een fantastische kerel. 

De weg vandaag ? Pfff zeer afwisselend, hier en daar een heel mooi stuk. We kozen voor een alternatieve route langs het platteland wat een heel stuk mooier was dan de weg, nu mogen we opnieuw wel uitkijken naar de bergen, want vanaf morgen starten we met een klim naar het hoogste punt van de camino ( de cruz del ferro!) een moeilijke maar mooie tocht. 

Vandaag besefte ik weer waarom ik op de camino sta, het was tijdens een ggesprek met PJ: hij is 29 en verloor beide zijn ouders, drie jaar geleden, op 5 maanden tijd. Zijn mama en papa waren begin de 50. PJ heeft op zijn 26ste alles alleen moeten regelen, 6 maanden geleden heeft hij zijn job opgezegd en is hij beginnen reizen. Zijn ouders hadden graag de camino gedaan, hun leven stopte op een oneerlijk vroeg moment, hij heeft beslist om niet meer te wachten. The time is now. 

Het regent in Astorga, waar we toekomen rond 14u, we willen de kathedraal bezoeken maar haken dan toch af, het ziet er niet de moeite uit. Het gaudi - paleis is van architectuur wel zeer mooi. 

We drinken drie sangria’s… wat moet een mens als het regent? En klinken : to friends, to walks, to talks. 

Dag 29: Leon - San Martino del camino

 Dag 29 : van leon naar san martino del camino (24.6km)

De eerste dag terug op mijn voeten na drie dagen fietsen… dat pikt. Begon al goed deze ochtend, ik had mij overslapen door mijn oordoppen en ik schoot wakker om 7.25, de hele slaapzaal was al zo goed als leeg en mijn wandelgenote was ook al vertrokken. 

Vandaag stond er voor de etappe een moeilijke keuze op het programma: de ‘gewone’ weg wat een caminotocht van 25km betekende maar helemaal langs een autobaan ging van begin tot einde of een alternatieve weg, door de velden van 31km… argh, sophie’s choice maar dan voor pelgrims. Ik twijfel heel lang maar beslis dan voor de kortere weg te gaan, ik heb me met name voorgenomen om niet meer dan 30km per dag te doen uit angst om weer aan de blaren te zitten. 

Zes uur lang langs een autosnelweg wandelen… niet leuk… ik steek een podcast in mijn oren (‘op zoek naar Marlotte’ dank voor de tip Annik!) en dan gaat de tijd sneller vooruit. Aangekomen in san martino gelukkig enkele pelgrimvrienden teruggevonden en afgesproken voor het avondeten. 

Verder valt er in dit kleine stadje echt niets te beleven. Morgen naar Astorga, minder dan 300kilometer van Santiago… het aftellen naar de laatste 100 km kan beginnen,

Dag 28: Sahagun - Leon

 Dag 28: van Sahagun naar Léon (67 km) 

Laatste fietsdag, vandaag een heel eind naar Léon. Mijn reisgids waarschuwt mij meteen: de eerste 34 kilometer zijn een rechte lijn door de woestijn van de meseta en dat is niet gelogen. Gedurende uren zie ik links en rechts van mij enkel velden en voor mij een rode zandweg met stenen. Ik zet mijn verstand op nul en ploeter verder door met de fiets, voorzichtig om niet te vallen op de keien. Dit moet voor de wandelaars toch een mentale beproeving zijn, wat ben ik blij dat ik met de fiets ben. 

Bovendien kwam ik slechts door twee kleine dorpjes, waarvan in 1 alles gesloten is. Vertwijfeld stond ik daar met mij lege waterfles, wat nu? Gelukkig kwam er meteen een bewoner uit een huisje aangewandeld met een fles. Toch nog even een shout out naar de spanjaarden en hun behulpzaamheid naar pelgrims toe, naast het veelvuldig ‘buen camino’ toeroepen, staan ze altijd klaar om de weg te wijzen of waterflessen te vullen, ze stoppen zelfs in het midden van een kruispunt om enthousiast de juiste kant aan te wijzen. Blijkbaar is pelgrims helpen een geluksbrenger of zo. 

Aangekomen in Leon, meteen in een fijne sfeer: wat een geweldig leuke stad is dit. Onwaarschijnlijk hoeveel ontdekkingen dat ik hier over spanje doe, tijdens deze tocht. Leon heeft een fantastische mooie kathedraal (foto) en 1 van de vier grote paleizen door Gaudi ontworpen en onderdeel van unesco werelderfgoed. Om niet te spreken van de ontelbaar leuke bars en restaurantjes. Ik leer in de hostel een toffe nederlandse vrouw kennen, die mij meteen aan enkele andere wandelaars voorstelt. We wandelen verder door leon en plots krijg ik een sms van Dan, de leuke australiër van wie ik afscheid nam in Pamplona, aangezien hij besloot de meseta te skippen, komen we elkaar weer tegen in Leon. Het weerzien met mijn favoriete ozzie is heel hartelijk. 

Tijd om te gaan slapen, morgen weer de voeten gebruiken…. Op hoop van zegen. 

Dag 27: Boadilla del camino - Sahagun

 Dag 27: van Boadilla del camino naar Sahagun (65,5km) 

Tweede dag op de fiets, ik heb het mij niet beklaagd, dit was zeker geen makkelijke etappe voor de stappers. De meseta is lang en ééntonig en dat kon je hier ook voelen. De eerste kilometers waren langs het kanaal, heerlijk. Daarna heb ik nog een alternatieve, langere weg gevolgd om wat aan de ééntonigheid te ontsnappen maar later ging het kilometerslang rechtdoor - het leek wel zonder einde. 

Dit was voor mij een zware dag, de moeilijkste dag op de camino want voor de eerste keer was er een zwaar gemis van thuis. Dat had veel te maken met de begrafenis van oma, die was vandaag, om 11u op een mooie plek in Afsnee, onder de zon. Ik had een tekst meegegeven, met dank aan Elisa om ze voor te lezen, maar toch voelde ik heel wat verdriet dat ik niet daar was, met de rest van de familie, mijn neven en nichten dat ik veel te weinig zie, samen aan tafel met lekker eten om mijn oma (en opa) een laatste groet te brengen. Ik voel een grote melancholie, dat hier uiteraard, op dag 27 en ver van huis, enkel erger kan worden.

Er is niets aan te doen, ik hang de hele dag met mensen van thuis aan de telefoon maar niets kan dit gevoel nu opbergen. Ik denk dat, na bijna een maand, de ‘mind game’ van de camino nu echt begint. Ik voel het alvast schuren in mijn hoofd. De uitdaging van de camino ‘in mijn hoofd’ in nu het zwaarst. 

Ik kom bovendien terecht in Sahagun, een dorp met een exotische naam maar een lelijk uitzicht. Het onthaal van de albergue is wel bijzonder warm en hartelijk. En wat ook gezellig is: het avondeten is allemaal samen, iedereen moest iets meenemen om te eten en dat werd dan gedeeld met de hele tafel, een mooie afsluiter. En ook nog leuk nieuws: in Sahagun ben je officieel in de HELFT van de camino frances!

Nu moet ik mezelf even weer even oppeppen voor morgen, de laatste fietstocht naar Leon. Blijkbaar een zeer leuke stad. Even terug het hoofd weer leegmaken, dat zal wel lukken met 60km door de woestijn in het verschiet.

Ps, net voor aankomst door een klein dorp met een lokaal dorspfeest gefietst, de mannen droegen zware vlaggen (met stok) op hun borst terwijl ze aan het dansen waren. Een bijzonder uitzicht, zie video!

Dag 26: Burgos - Boadilla de Camino

 Dag 26: van Burgos naar Boadilla del Camino (59,9km) 

Deze ochtend afscheid genomen van Hélène, mijn metgezel sinds Saint Jean die nu te voet verder gaat terwijl ik tijdelijk overstap op de fiets. Dat deed wel iets, maar zo is de camino, ze geeft en ze neemt, ook met mensen. Wie weet zien we elkaar terug in Santiago. Dan naar de bike shop om mijn fiets op te halen, dat valt meteen mee: het is een zware mountain bike met grote fietstassen aan. Ik was wat bezorgd of al mijn bazaar erin ging passen maar dat is duidelijk geen probleem. De fiets heeft ook grote, dikke wielen wat nodig zal zijn op die hobbelige camino-wegen. 

Het regent pijpenstelen in Burgos, dus ik wacht nog even voor ik de fiets op kruip maar éénmaal gestart voel ik meteen: dit.is.heeeeerlijk. Eindelijk een andere beweging dan het stappen! 

De eerste kilometers zoef ik erdoor. Het gaat wel zeer lekker. Ik kom overal bekende pelgrimgezichten tegen, dan vertraag ik en neem ik afscheid. Deze groep zal ik wellicht niet meer zien, ik kom ook nog de fijne nederlander Christian tegen (zie foto). 

We gaan nu de Meseta in, een groot vast plateau op een hoogte van ongever 600m. De vegetatie is zeer groen, met enkele heuvels, hier en daar een beetje kleur omdat de planten in bloei zijn maar zo ver je ogen kunnen kijken , kijk je uit op een groot groen plateau. Het is fantastisch om door te fietsen, ik kan me inbeelden dat dit voor wandelaars toch een les is in mindfulness wanneer je kilometerslang rechtdoor gaat maar op mijn fiets is het geweldig. 

Hier en daar, in de woestijn van de meseta, toch ook enkele ‘oases’ onder de vorm van kleurrijke dorpjes. Uit het niets verschijnt er plots in mijn zicht de prachtige ruïnes van wat ooit de abdij was van Sant Anton (foto); de abdij fungeerde ook als hospitaal voor de pelgrims. De overblijfselen zijn echt indrukwekkend. Dat kan ook gezegd worden van het dorpje Castrojeriz, unesco werelderfgoed, kleine en kleuurrijke huisjes door charmante straatjes. Ik fiets er ondertussen overal door. 

Ik begon bijna te fluiten, tot ik uiteraard vergeten was dat de camino altijd een verrassing in petto heeft, deze keer onder de vorm van een zeer steile helling, een berg op, de pico de frances. Helaas teveel gevraagd voor mijn zware fiets met bagage, ik moet noodgedwongen de fiets de berg op duwen. Niet de makkelijkste klus en na honderd meter ben ik nat in het zweet. Ik wil het bijna opgeven en de fiets de helling afduwen tot een fransman de fiets van mij overpakt en gedecideerd beslist om die zelf te duwen. Halleluja, camino wonder. De top is verbluffend en ik daar verder af in de meseta de mostelares. Waanzinnig mooi, het lijkt met een lord of the rings landschap. 

Aangekomen in Boadilla, mijn interk genomen in een albergue dat door een koppel nederlanders wordt gerund. Het eten is waanzinnig goed, beste dat ik al in spanje heb gekregen, daarvoor moet je bij de buren zijn natuurlijk, slaapwel!

Dag 25: San Juan de Ortega - Burgos

 Dag 25: van San Juan de Ortega naar Burgos (25,8 km)

Waarom staan sommige pelgrims om 4u op? Ik heb geen idee, maar feit is dat er heel wat vroeg uit de veren zijn om te wandelen, nadeel is dat ze heel de slaapzaal wakker maken, wat ook het geval was deze ochtend. 

Ik was dus vroeg op pad, waarvan het eerste deel door een zeer mooi woud ging. Plots stonden daar 4 wilde paarden, die mijn pad kruisten, waaronder een heel jong veulen. Het had iets magisch, zo vroeg in de ochtend (foto). 

Ook de rest van het traject was echt de moeite, door een weids landschap en mooie velden, op de top stond er een groot bord met een quote van Luciano Huidobro ‘vanaf het moment dat de pelgrim in Burguete de bergen van de  Navarra overwon en de uitgestrekte velden van Spanje zag, heeft hij geen mooier uitzicht gezien dan dit’. 

Ik zou het niet beter kunnen stellen. 

Aangekomen in Burgos, een zeer grote stad, was vroeger blijkbaar de hoodstad van Spanje. De kathedraal is 1 van de meest imposante in Europa. Schitterend bouwwerk, hoe komt het dat ik nooit eerder van deze stad heb gehoord?!

Eten doe ik met een groepje pelgrims, vanaf morgen zal ik hen niet meer zien want ik ga de fiets op, eindelijk iets anders dan stappen! Spannend, een nieuw hoofdstuk aan dit avontuur. 

Dag 24: Belorado - San Juan de Ortega

 Dag 24 : van Belorado naar San Juan de Ortega (23.9km) 

De temperaturen zijn een beetje gezakt, we wandelen nu in een aangenaam 20 graden met zelfs een beetje wind… een pak gezelliger om de vele kilomers te trotseren vandaag. 

De etappe is er ééntje in twee delen, het tweede deel met de laatste 12 kilometer was de mooiste, helemaal door een een groot bos door, volledig omgeven door hoge bomen en heerlijk in de schaduw. Dit deel van de etappe heet de ‘montes de oca’, op de pico de la pedraja staat plots een groot herdenkingsteken, hier werd begin jaren 2000 een massagraf teruggevonden met niet minder dan 300 onschuldige burgerslachtoffers, doodgeschoten tijdens de Spaanse burgeroorlog in 1936; een beklijvende plek. 

Tijdens de pelgrimstochten was dit bos helaas niet de makkelijkste doortocht voor pelgrims, heel wat bendes en gevaarlijke dieren zwaaiden er de plek, daarom liet san juan de ortega er een klooster bouwen, ook die resten zijn nog zichtbaar. 

Aangekomen in het gelijknamig stadje, neem ik mijn intrek in een gezellige albergue, er is ook een gezamenlijk eetmoment s’avonds. Dat vind ik altijd zeer gezellig. Ik zit aan tafel met Emily uit de US, het valt mij op dat elke amerikaan die ik hier spreek op de camino (en dat zijn er veel) enorm begaan is met wat er aan de gang is in de usa, sommigen zijn heel kwaad, anderen zijn gevlucht naar Europa, allen zijn ze absoluut niet blij met wie er de plak zwaait. Conservatieven incluis. 

Morgen een lange etappe naar Burgos. Daarna stap ik over op de fiets, daar kijk ik naar uit, even een andere beweging !

Dag 23: Santo Domingo de la Calzada - Belorado

 Dag 23: van Santo Domingo de la Calzada naar Belorado (22km) 

Soms moeten we ook echt zeggen zoals het is: dit was geen mooie etappe. Voornamelijk omdat we langs de autosnelweg hebben gestapt (uiteraard niet op de weg maar een pad ernaast, maar bon…). Mooi langs links, maar lelijk langs rechts met veel auto’s. Die toeteren al eens vriendelijk naar pelgrims maar na vijf keer heb je het ook gehad. 

Ondertussen hebben we de regio van La Rioja achter ons gelaten en zitten we in de regio Castilla Y Leon. Poef, weg zijn de wijngaarden. 

De weg was dan wel een tegenvaller vandaag, het gezelschap was dat allerminst, dat heb je dan met de camino. Stukje gewandeld met twee vrouwen uit zuid-nederland. 1 van hen was helaas al voor de tweede keer weduwe, haar eerste man stierf op 55; haar tweede man op 64. Zo jong, zeg ik, wat verdrietig voor jou, voeg ik eraan toe. Neen, zeg ze, niet verdrietig, ik heb maar liefst twee keer de hoofdprijs geschoten. Mijn beide echtgenoten waren de liefste mannen die er zijn, ik ben gelukkig dat ze in mijn leven waren. 

Later komen we toe in Belorado, een schattig dorpje, helemaal afgestemd op de pelgrims (wat zouden deze dorpjes zijn zonder de camino, vraag ik me af). Ik heb een hostel gevonden zonder stapelbedden en dat maakt mij alvast zeer blij, want ik geraak nooit in het hoogste bed geklommen. Daarna drink ik nog een welverdiend pintje met Tim uit Malta (12 points go to…) en Christian uit Nederland, echt zeer gezellig. In het bed naast mij is er een zuid-koreaans vrouw, ik stel haar enkele vragen en zij geeft haar antwoord in chatgpt van het koreaans naar het engels, ze kent België, ‘van de wafels’ zegt chat gpt. Zo zie je maar, werldberoemd zijn we. 

Voor ik afsluit, nog even een shout out naar mijn liefste neefje Mauro, die ook de blog leest, heb ik vernomen, love you!

Dag 22: Najera - Santo Domingo de la Calzada

 Dag 22: van Najera naar Santo Domingo de la Calzada (20.7 km)

Een heerlijk rustige dag op de camino want slechts 20 kilometer achter de kiezen… mijn voeten zien er iets gelukkiger uit en ik ook, zo mogen er nog een paar dagen komen ;))

Stilaan zijn we de regio van La Rioja aan het verlaten en dat voel je ook aan het landschap. Een zee van groen, een oase voor mij. Aangekomen in Santo Domingo, weer zo’n rustig spaans stadje waar de tijd lijkt stil te staan. Met wel een belangrijke bijzonderheid, een fantastisch mooie kathedraal waar sinds jaar en dag … een haan en een kip in leven. Jawel, dat lees je goed, pluimvee in de kathedraal en dat al eeuwen lang. 

Dat maakt blijkbaar deel uit van een oeroude legende dat de volledige stad beheerst (je ziet hier overal beelden van de haan en de kip). De legende is wat lang dus ik zal ze inkorten: een jongeman die samen met zijn ouders op pelgrimstocht is, werd onterecht beschuldigd van diefstal. Als straf werd hij opgehangen, zijn ouders vertrekken kapot van verdriet op pelgrimstocht. Bij hun terugkomst ontdekken ze dat hun zoon niet dood is, zijn voeten werden omhoog gehouden door de heilige santo domingo. De ouders gaan bij de rechter en vertellen dat hun zoon nog leeft, waarop de rechter declameert ‘uw zoon is zo levend als deze gebakken kip op mijn bord’, waarop de kip levend en wel van zijn bord vliegt. De zoon werd vrijgesproken en zo ontstond de legende van de heilige kip in de kathedraal. Je ziet de kip hier op de foto: 

Met mijn ticketje van de kathedraal kon ik ook nog eens de toren bezoeken (nog een paar honderd treden erbij…) en het mooie klooster van sint franciscus. Aangekomen in de albergue worden we uitgenodigd door twee franse heren om hen te vervoegen aan tafel, de man heeft superlekkere pasta gemaakt. De typische pelgrimshartelijkheid. Zalig.